อุตสาหะ-อุตส่าห์

          คำว่า อุตสาหะ และ อุตส่าห์ แปลว่า มานะพยายาม เช่น พูดได้ว่า คนที่อุตสาหะทำงานหนักไม่ท้อถอยย่อมประสบความสำเร็จ หรือ คนที่อุตส่าห์ทำงานหนักไม่ท้อถอยย่อมประสบความสำเร็จ

          แต่คำว่า อุตสาหะ และ อุตส่าห์ ต่างกันตรงที่ คำว่า อุตสาหะ ใช้ขยายคำนามได้ เช่น ผู้ชายคนนี้เป็นคนอุตสาหะ หรือใช้ประสมกับคำว่า ความ เป็น ความอุตสาหะ ก็ได้ ส่วนคำว่า อุตส่าห์ ไม่ใช้ขยายคำนาม และไม่ใช้ประสมกับคำว่า ความ

          นอกจากนั้น ในบางกรณี คำว่า อุตส่าห์ ยังใช้หมายความว่า พยายามทำ แต่ผลที่ได้ไม่คุ้มกับความพยายามนั้น หรือผู้อื่นไม่เห็นคุณค่าของความพยายามนั้น เช่น พ่อแม่อุตส่าห์ทำงานหนักส่งเสียให้ลูกเรียน แต่ลูกกลับหนีเรียน

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๕ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๐ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.