อุทยานในสวรรค์
คำว่า อุทยาน เป็นคำที่มาจากภาษาสันสกฤต อุทฺยาน (อ่านว่า อุด-ยา-นะ) แปลว่า สวน. ในไตรภูมิกถาหรือไตรภูมิพระร่วงพระราชนิพนธ์ของพญาลิไทย กล่าวถึงอุทยานหรือสวนในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ซึ่งมีพระอินทร์เป็นผู้ปกครองว่า มีอุทยานอยู่ ๕ แห่ง ด้านตะวันออกชื่อ นันทอุทยาน (อ่านว่า นัน-ทะ-อุด-ทะ -ยาน) หรือ นันทวัน (อ่านว่า นัน-ทะ -วัน) แปลว่า สวนอันเป็นที่ยินดีมีทั้งไม้ดอกไม้ผล. ด้านทิศใต้มีอุทยานชื่อปารุษกวัน (อ่านว่า ปา-รุด-สะ-กะ -วัน) แปลว่า สวนมะปราง. ด้านทิศตะวันตกมีอุทยานชื่อจิตรลดาวัน (อ่านว่า จิด-ละ -ดา-วัน) แปลว่า สวนที่มีไม้เถาสีต่าง ๆ. ด้านทิศเหนือมีอุทยานชื่อมิสสกวัน (อ่านว่า มิด-สะ-กะ -วัน) แปลว่า สวนผสม. ด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือมีสวนชื่อมหาวัน แปลว่า สวนใหญ่.
ไทยนำชื่ออุทยานในสวรรค์มาตั้งเป็นชื่อพระราชวัง พระตำหนัก เช่น พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน พระราชวังนันทอุทยาน (อ่านว่า นัน-ทะ -อุด-ทะ -ยาน) วังปารุสกวัน (อ่านว่า ปา-รุด-สะ –กะ -วัน) สวนมิสสกวัน (อ่านว่า มิด-สะ –กะ -วัน)
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๒ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๔ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.