เขียว ไม่ใช่แค่ green (๑๒ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๗)

          เวลาพูดถึงความรู้สึกสดชื่น สบายตา คนส่วนใหญ่มักจะนึกถึงธรรมชาติหรือสีเขียวของต้นไม้ใบหญ้า ปัจจุบัน เรื่องของการอนุรักษ์ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเป็นเรื่องที่สำคัญมาก ประกอบกับสีเขียวเป็นสีที่เป็นสัญลักษณ์ของธรรมชาติ ชื่อโครงการต่าง ๆ จึงนิยมตั้งชื่อให้มีคำว่า เขียว อยู่ด้วย เช่น โครงการฉลากเขียว โครงการพื้นที่สีเขียว หรือชื่อการค้า เช่น green read green valley พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๕๔ นิยามคำ เขียว ว่า มีสีอย่างสีใบไม้สด บางทีหมายถึงเขียวครามด้วย และอีกความหมายหนึ่งคือ กลิ่นเหม็นอย่างกลิ่นใบไม้สดบางชนิด เรียกว่า เหม็นเขียว เขียว หรือ สีเขียว ที่ใช้กันทั่วไป ตรงกับภาษาอังกฤษว่า green อย่างไรก็ตาม หนังสือ รู้ รัก ภาษาไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน อธิบายความหมายของ เขียว เพิ่มเติมว่า เขียว ตามที่เข้าใจกันในปัจจุบันหมายถึงสีแบบใบไม้สด แต่ในสมัยก่อนสีเขียวหมายรวมถึงสีน้ำเงินหรือสีฟ้าอย่างท้องฟ้าด้วย คนไทยจึงมักเรียกปากกาที่มีหมึกสีน้ำเงินว่า ปากกาเขียว และพูดว่า ท้องฟ้าเป็นสีเขียว ดังสำนวนว่า สุดหล้าฟ้าเขียว ซึ่งหมายถึง ไกลมาก ตามคำอธิบายดังกล่าว เขียว จึงตรงกับภาษาอังกฤษ ว่า blue ได้ด้วย ดังตัวอย่างคำว่า blueprint ซึ่งใช้ภาษาไทยว่า พิมพ์เขียว พิมพ์เขียว เมื่อเป็นคำกริยา หมายถึง พิมพ์สำเนาโดยการฉายแสงผ่านต้นฉบับที่เป็นกระดาษบาง ๆ ลงบนกระดาษที่เคลือบสารเคมีซึ่งไวต่อแสง ให้ปรากฏเป็นลวดลายสีขาวบนพื้นสีน้ำเงิน หรือลวดลายสีน้ำเงินบนพี้นขาว และเมื่อเป็นคำนาม หมายถึง สำเนาที่ทำขี้นด้วยวิธีการเช่นนี้

          ในภาษาไทย มีคำหลายคำที่ประกอบด้วย เขียว แต่ไม่ได้หมายถึงสีเขียว เขียวในที่นี้เป็นคำขยายแสดงถึงความโกรธ ความไม่พอใจ เช่น เสียงเขียว หมายถึงอาการเปล่งเสียงอย่างโกรธจัด ตาเขียว หมายความว่า แสดงอาการโกรธจัด หน้าเขียว คือ มีสีหน้าแสดงอาการโกรธจัด และยังหมายถึงหน้าซึ่งแสดงอาการเจ็บปวดมากเพราะถูกบีบบังคับเป็นต้น ถ้าเป็นความหมายโดยปริยาย หน้าเขียว หมายความว่า ถูกบีบหรือบังคับหนัก

แสงจันทร์ แสนสุภา