เงินส่งกลับ (๑๔ ตุลาคม ๒๕๕๓)

          ครั้งแรกที่เห็นศัพท์คำนี้  หลายคนคงจะคิดว่าเป็นศัพท์ธรรมดาทั่วไป  แต่ถ้าจะมีความหมายเฉพาะบ้างก็น่าจะเกี่ยวข้องกับด้านเศรษฐกิจ  อันที่จริงแล้วศัพท์นี้ยังเป็นที่สนใจของสาขาวิชาประชากรศาสตร์ด้วย  เหตุใดจึงเป็นเช่นนั้น วันนี้เราจะมาหาคำตอบกัน

          เงินส่งกลับ หรือ  remittance คณะกรรมการจัดทำพจนานุกรมศัพท์ประชากรศาสตร์  ราชบัณฑิตยสถาน อธิบายว่า หมายถึง  เงินที่ผู้ย้ายถิ่นส่งให้ครอบครัวของตน ณ ถิ่นต้นทาง เงินส่งกลับนอกจากช่วยเพิ่มรายได้ให้แก่ครัวเรือนผู้ย้ายถิ่นแล้ว ยังเป็นประโยชน์ในการพัฒนาคนและสังคมด้วย เช่น ทำให้เด็ก ๆ ในครัวเรือนผู้ย้ายถิ่นได้รับการศึกษาสูงขึ้น  มีการปรับปรุงที่อยู่อาศัย มีอาหารที่ดีบริโภค และสามารถเข้าถึงบริการทางสุขภาพ ทำให้ครัวเรือนมีคุณภาพชีวิตดีขึ้น ในหลายกรณีเงินส่งกลับยังช่วยทำให้เศรษฐกิจในชุมชนดีขึ้นด้วย เพราะมีการนำเงินที่ผู้ย้ายถิ่นส่งกลับไปลงทุน ก่อให้เกิดอาชีพและธุรกิจใหม่ ๆ ในชุมชน ณ ถิ่นต้นทาง มีการวิจัยในประเทศเม็กซิโกที่ชี้ให้เห็นว่า เงินส่งกลับจากผู้ย้ายถิ่น ทำให้อัตราตายทารก (infant mortality rate) ในชนบทถิ่นต้นทางลดลง แสดงว่าเงินส่งกลับมีผลไม่เฉพาะในทางเศรษฐกิจเท่านั้น แต่ยังมีผลต่อสุขภาพของประชาชนในถิ่นต้นทางด้วย

          เงินส่งกลับมีทั้งจากผู้ย้ายถิ่นภายในประเทศและจากผู้ย้ายถิ่นระหว่างประเทศ แม้ว่าทั้งสองประเภทจะมีความสำคัญต่อเศรษฐกิจของครัวเรือนผู้ย้ายถิ่น แต่เงินส่งกลับจากผู้ย้ายถิ่นระหว่างประเทศมีความสำคัญมากกว่า เพราะนอกจากมีจำนวนมากกว่าแล้ว ยังมีความสำคัญในฐานะเป็นรายได้เข้าประเทศที่สำคัญของทั้งประเทศกำลังพัฒนาและประเทศที่พัฒนาแล้วจำนวนมากอีกด้วย 

          รายงานของธนาคารโลกระบุว่า ใน พ.ศ. ๒๕๕๐ จำนวนเงินที่แรงงานย้ายถิ่นระหว่างประเทศส่งกลับไปยังประเทศบ้านเกิดของตนคิดเป็นมูลค่า ๓.๒ แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ ในจำนวนนี้ กว่า ๒.๔ แสนล้านดอลลาร์ เป็นเงินส่งกลับไปยังประเทศกำลังพัฒนา ประเทศที่ได้รับยอดเงินส่งกลับสูงที่สุด ๕ อันดับแรกใน พ.ศ. ๒๕๕๐ คือ อินเดีย (๒.๗ หมื่นล้านดอลลาร์) จีน (๒.๖ หมื่นล้านดอลลาร์) เม็กซิโก (๒.๕ หมื่นล้านดอลลาร์) ฟิลิปปินส์ (๑.๗ หมื่นล้านดอลลาร์) และ ฝรั่งเศส (๑.๒ หมื่นล้านดอลลาร์)

จินดารัตน์ โพธิ์นอก