เทศ

          เทศ มาจากภาษาสันสกฤตว่า เทศ (อ่านว่า เท-สะ) แปลว่า สถานที่ ประเทศ ดินแดน

          ในภาษาไทย เทศ มี ๒ ความหมาย. ความหมายแรกหมายถึง สถานที่ ท้องถิ่น เช่น เทศกาล หมายถึง ช่วงเวลาที่กำหนดไว้สำหรับจัดงานรื่นเริง งานบุญ หรืองานประเพณีของท้องถิ่น อย่าง เทศกาลสงกรานต์ เทศกาลกฐิน. เทศบาล หมายถึง องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบหนึ่งซึ่งมีนายกเทศมนตรีเป็นหัวหน้าฝ่ายบริหาร มีสภาเทศบาลทำหน้าที่ออกกฎหมายที่เรียกว่า เทศบัญญัติ

          คำว่า เทศ อีกความหมายหนึ่ง หมายถึง ที่มาจากต่างประเทศ มักใช้ประกอบหลังชื่อพืชหรือชื่อสัตว์ที่ได้พันธุ์มาจากต่างประเทศแต่ไม่ทราบแน่ชัดว่ามาจากประเทศใด เช่น มันเทศ มะเขือเทศ สมอเทศ มะขามเทศ พริกเทศ เครื่องเทศ. พืชหรือสัตว์ที่ได้พันธุ์มาจากต่างประเทศ มักจะมีขนาดใหญ่ด้วย เช่น  ม้าเทศ ปลาหมอเทศ  ปลายี่สกเทศ. บางทีใช้คู่กับพืชหรือสัตว์ของไทย เช่น พริกไทย-พริกเทศ.  ปลาหมอไทย-ปลาหมอเทศ.  ส่วนคำว่า เครื่องเทศ หมายถึง ของหอมฉุนและเผ็ดร้อนที่ได้มาจากพืชซึ่งเดิมนำเข้ามาจากต่างประเทศ เช่น กระวาน ลูกผักชี ยี่หร่า

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๕ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๓  เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.