เน่า-เหน้า

          คำว่า /เน่า/ เขียนได้ ๒ อย่าง อย่างหนึ่งคือเขียน สระเอ  น หนู  ไม้เอก  สระอา อีกอย่างหนึ่งคือเขียน สระเอ  ห หีบ  น หนู  ไม้โท  สระอา

          คำว่า เน่า ที่รูปวรรณยุกต์เป็นไม้เอก หมายถึง เสียและมีกลิ่นเหม็น ใช้เป็นคำกริยาและใช้ขยายคำอื่น เช่น พืชชนิดนี้ไม่ชอบน้ำ ถ้ารดน้ำมากเกินไป รากจะเน่า. น้ำเน่ามีกลิ่นเหม็น.  นอกจากนี้คำว่า เน่า ยังใช้ในคำประสมและสำนวน เช่น คนไทยถิ่นเหนือนิยมกินถั่วเน่า. เขากลายเป็นหมาหัวเน่า ไม่มีใครคบ.

          ส่วนคำว่า เหน้า ที่มีรูปวรรณยุกต์เป็นไม้โท มักใช้ร่วมกับคำว่า หนุ่ม เป็น หนุ่มเหน้า หมายถึง รุ่นหนุ่ม กำลังหนุ่ม เช่น หนุ่มเหน้าสาวสวย

          คำว่า /เน่า/ ทั้ง ๒ คำเป็นคำไทย พบในภาษาตระกูลไทที่พูดกันนอกประเทศไทย  เช่น ภาษาไทขาวมีคำ โท้เนา แปลว่า ถั่วเน่า และมีคำ เหนา (อ่านว่า เหฺนา) หมายถึง คู่รัก เช่น เหนาเฮา หมายถึง ผู้เป็นที่รักของเรา

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๗ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๔ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.