เสก
คำว่า เสก แปลว่า ร่ายมนตร์ใส่สิ่งใดสิ่งหนึ่งเพื่อทำให้สิ่งนั้นมีคุณวิเศษที่บันดาลให้เกิดสิ่งที่พึงพอใจต่าง ๆ เช่น เสกน้ำล้างหน้า หรือ เสกแป้งผัดหน้า ก็เพื่อให้เกิดสิริมงคลแก่ใบหน้า ทำให้ใบหน้านั้นมีเสน่ห์เป็นที่รักของผู้คนที่ได้พบ. เสก มีความหมายว่า ร่ายมนตร์เพื่อทำให้เกิดสิ่งใดสิ่งหนึ่งซึ่งไม่เป็นไปตามปรกติธรรมดาก็ได้ เช่น ขุนแผนเสกหญ้าให้เป็นทหารหุ่น. ถ้าฉันมีฤทธิ์จะเสกให้คนในบ้านเมืองเราเป็นคนซื่อคนดีทั้งหมด. ผู้เสก มักจะเป่าพ่นลมออกจากปากด้วยเมื่อร่ายมนตร์จบแล้ว.
คำว่า เสก สันนิษฐานว่ามาจากคำว่า อภิเษก แปลว่า รดน้ำเพื่อแสดงการแต่งตั้ง ยกย่อง หรือทำให้เป็นอย่างใดอย่างหนึ่ง เช่น รดน้ำเพื่อแสดงการแต่งตั้งบุคคลที่เป็นพระมหากษัตริย์. รดน้ำเพื่อแสดงว่าชายและหญิง ๒ คนนี้จะเป็นสามีภรรยากัน. เมื่อรดน้ำจะมีคำกล่าวให้พรเพื่อให้เป็นตามที่ต้องการด้วย
พยางค์ เษก ในคำ อภิเษก เป็นรูปสันสกฤต. ส่วนรูปบาลี เสก อภิเษก กับ เสก จึงมีนัยของความหมายเช่นเดียวกัน.
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๙ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๑ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.