แทงหยวก
คำว่า แทงหยวก ประกอบด้วยคำว่า แทง กับคำว่า หยวก. แทง หมายถึงใช้ของแหลม ของมีคมเช่นมีด ปักหรือกระแทกเข้าไปโดยแรง. หยวก หมายถึงลำต้นกล้วยมีลักษณะเป็นกาบซ้อนกันเป็นชั้น ๆ แต่เมื่อกล้วยออกปลี ส่วนในของลำต้นจะเป็นแกนอ่อน มีสีขาว ใช้ทำอาหารได้. ส่วนที่เป็นกาบซ้อนกันนั้น ลอกออกได้เป็นชั้น ๆ เรียกว่า กาบกล้วย เป็นส่วนที่นำมาใช้ในการแทงหยวก
แทงหยวก เป็นคำเรียกวิธีการฉลุหรือสลักกาบกล้วยให้เป็นลวดลายต่าง ๆ เช่น ลายฟันปลา ลายแข้งสิงห์ เพื่อนำไปประดับเชิงตะกอนในการเผาศพ. การแทงหยวกเป็นศิลปหัตถกรรมที่สืบทอดกันมาแต่โบราณ เป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นอันโดดเด่นของช่างฝีมือชาวจังหวัดเพชรบุรีกลุ่มที่เรียกว่า ช่างหยวก. หยวกที่นิยมนำมาสลักคือ หยวกกล้วยตานีซึ่งอิ่มน้ำ ไม่เหี่ยวง่าย ไม่มีใย เวลาแทงตัดและสลักจะไม่เปราะ เมื่อสลักหยวกเสร็จแล้วจะนำไปทาบบนกาบกล้วยอีกกาบหนึ่ง โดยวางกระดาษสีคั่นเพื่อให้เห็นลวดลายต่าง ๆ เด่นชัด. หยวกกล้วยที่สลักลวดลายแล้วนี้เรียกว่า เครื่องหยวก นำไปประดับเชิงตะกอนบนเมรุเผาศพให้ดูสวยงามและเหมาะสมกับฐานะของผู้ตายหรือฐานะของเจ้าภาพ
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๙ เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๓ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.