แปลง

          เมื่อกล่าวถึงคำว่า แปลง ผู้เขียนคิดว่าคนส่วนใหญ่คงนึกถึงความหมายที่เกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลง แต่ความจริงแล้ว คำว่า แปลง มีความหมายหลายอย่าง ถ้าเป็นคำนาม หมายถึง ที่โล่งแห่งหนึ่ง ๆ เช่น คล้องช้างกลางแปลง หรือพื้นที่ที่กําหนดไว้แห่งหนึ่ง ๆ เช่น นาแปลงหนึ่ง หรือที่เป็นแอ่งมีโคลนเลนซึ่งคนหรือสัตว์ทําขึ้น เช่น แปลงหมู แปลงควาย  ถ้าเป็นคำกริยา หมายถึง เปลี่ยนสิ่งเดิมให้ผิดแปลกออกไป หรือเปลี่ยนรูปทั้งหมดให้กลายเป็นอีกรูปหนึ่ง เช่น ยักษ์แปลงเป็นมนุษย์ ความหมายนี้เรียกว่า จำแลง ก็ได้ หรือหมายถึงเปลี่ยนจากรูปเดิมแต่บางส่วน เช่น คนดีแปลงเป็นคนง่อย หรือเปลี่ยนจากรูปเดิมโดยแก้ไข เปลี่ยนแปลงบ้างเล็กน้อย เช่น เรือนชั้นเดียวแปลงให้เป็น ๒ ชั้น ความหมายนี้เรียกว่า ดัดแปลง ก็ได้  นอกจากนี้ยังหมายถึง ทำ เช่น แปลงขวัญ ด้วยหากเป็นภาษาถิ่นปักษ์ใต้ คำว่า แปลง จะมีความหมายว่า แผลง ซึ่งเป็นคำกริยา เช่น แปลงศร ว่า แผลงศร

          เมื่อรู้จักคำว่าแปลงแล้ว คราวนี้เรามารู้จักลูกคำของแปลงกันบ้างนะคะ คำแรกคือ  แปลงชาติ เป็นคำโบราณ หมายถึง แปลงสัญชาติ แปลงผี หมายถึง เซ่นผีเป็นการคํานับ แปลงเพศ หมายถึง เปลี่ยนเพศชายให้เป็นเพศหญิงหรือเปลี่ยนเพศหญิงให้เป็นเพศชาย แปลงสัญชาติ หมายถึง เปลี่ยนจากสัญชาติเดิมไปเป็นสัญชาติอื่น โบราณใช้ว่า แปลงชาติ แปลงสาร หมายถึงสั่งอย่างหนึ่งไปทำเสียอีกอย่างหนึ่ง หรือหมายถึง แก้สาระสำคัญหรือข้อความในหนังสือจากอย่างหนึ่งไปเป็นอีกอย่างหนึ่ง

          สำหรับในทางธรณีวิทยา ได้นำคำว่าแปลงมาใช้กับศัพท์  panel   โดยอธิบายว่า ชั้นถ่านหินที่ถูกแบ่งเป็นส่วน ๆ ขนาดใหญ่มาก ในการทำเหมืองถ่านหินใต้ดินจะทำการผลิตออกมาในลักษณะเป็นแปลง ๆ ส่วนมากมีขนาดกว้างประมาณ ๒๐๐ เมตร ยาวประมาณ ๗๐๐ เมตร ความสูงขึ้นอยู่กับความหนาของชั้นถ่านหิน จากสาระเรื่องแปลงที่ผู้เขียนนำเสนอมาตั้งแต่ต้น คงเป็นประโยชน์แก่ผู้อ่านบ้างนะคะ.

  อารี  พลดี