แปลว่า สาม (๒๗ สิงหาคม ๒๕๕๑)

          พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ นิยาม ไตร และ ตรี ว่าเป็นวิเศษณ์ใช้นําหน้าสมาสอย่างเดียว แปลว่า สาม  แม้จะพูดไว้ท้ายคําบ้าง เช่น ผ้าไตร หอไตร ก็เพราะละท้ายสมาสเสีย คือ ผ้าไตรจีวร หอไตรปิฎก

          ตรีจีวร ไตรจีวร  ที่เรียกสั้น ๆ ว่า ผ้าไตร คือ ผ้า ๓ ผืน หมายถึง ผ้าของภิกษุ มี อันตรวาสก (สบง) อุตราสงค์ (จีวร) และสังฆาฏิ (ผ้าทาบ)  ตรีกาย  คือ พระกายทั้ง ๓ ของพระพุทธเจ้าตามคติพระพุทธศาสนา นิกายมหายาน ได้แก่ ๑. ธรรมกาย (พระธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้า) ๒. สัมโภคกาย (กายทิพย์หรือกายละเอียดของพระพุทธเจ้า) และ ๓. นิรมาณกาย (กายที่เป็นขันธ์ ๕ และปรากฏแก่มนุษย์ทั่วไปซึ่งบางทีเรียกว่า รูปกาย) ตรีปิฎก ไตรปิฎก คือ พระธรรมคําสั่งสอนของพระพุทธเจ้ามี ๓ ปิฎก ได้แก่ พระวินัย เรียกวินัยปิฎก พระสูตร เรียกสุตตันตปิฎก พระอภิธรรม เรียกอภิธรรมปิฎก

          ตรีภพ ไตรภพ ไตรภูมิ แปลว่า ภพทั้ง ๓ คือ กามภพ รูปภพ อรูปภพ ตามไสยศาสตร์ว่าได้แก่ สวรรค์ มนุษยโลก บาดาล ไตรรัตน์ แก้ว ๓ ประการ หมายถึง พระพุทธเจ้าเรียกว่า พุทธรัตนะ พระธรรมเรียกว่า ธรรมรัตนะ พระสงฆ์เรียกว่า สังฆรัตนะ ไตรลักษณ์ คือลักษณะสามัญทั่วไป ๓ ประการ คือ ความไม่เที่ยง ความเป็นทุกข์ ความมิใช่ตัวตน ตรีมูรติ เป็นวิเศษณ์ แปลว่า มีรูป ๓ คือ รูปพระพรหม รูปพระวิษณุ รูปพระศิวะ เป็นคำนาม หมายถึง ชื่อเรียกเทพเจ้าในศาสนาพราหมณ์ มี ๓ องค์ คือ พระพรหม (พระผู้สร้าง) พระวิษณุหรือพระนารายณ์ (พระผู้รักษา) และพระศิวะหรือพระอิศวร (พระผู้ทําลาย) ตรีทูต เป็นลักษณะบอกอาการของคนเจ็บหนักใกล้จะตาย อีกความหมายแปลว่า ผู้แทนคนที่ ๓

          ผู้เขียนได้แรงบันดาลใจในการเขียนเรื่องเลข ๑-๑๐ เมื่อครั้งที่ตอบคำถามผู้อ่านองค์ความรู้ภาษาไทยตอน “อเนก หรือ เอนก” ซึ่งได้กล่าวถึง เอก (๑) จนถึงบทความ ทวิ (๒) จัตวา (๔) เบญจ (๕) นพ (๙) ทศ (๑๐) ยังคงเหลือเลข ๖ ๗ ๘ ขอรวบไว้เขียนในตอนเดียวโอกาสหน้าค่ะ.

รัตติกาล  ศรีอำไพ