แป้ง

          ในฤดูร้อนอย่างนี้นอกจากน้ำแข็งที่พอจะช่วยแก้กระหายและคลายร้อนได้แล้ว  อีกสิ่งหนึ่งซึ่งเป็นที่นิยมไม่แพ้กัน ก็คือ แป้ง  เพราะนอกจากจะช่วยให้สบายตัว ลดผดผื่นคันแล้ว  ยังมีกลิ่นหอมต่าง ๆ ให้ผู้ใช้ได้รู้สึกผ่อนคลายอีกด้วย  เมื่อค้นคำว่า แป้ง ในพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒  ก็ได้ความหมายที่หลากหลายดังนี้

          แป้ง หมายถึง สิ่งที่เป็นผงละเอียดได้จากเมล็ดพืช ผลไม้ และรากไม้ เป็นต้น ใช้เป็นอาหาร ผงขาว ๆ ที่ทำด้วยหิน เป็นต้น สำหรับผัดหน้า  แป้งกระแจะ หมายถึง แป้งที่ผสมผงกระแจะ ใช้ละลายน้ำ สำหรับทาหรือเจิม  แป้งแข็ง หมายถึง แป้งผัดหน้าที่อัดเป็นก้อนแน่นหรือเป็นแผ่น มักบรรจุในตลับ  แป้งนวล หมายถึง ผงสีขาวที่ทำด้วยหินปูนเป็นต้น แล้วทำเป็นเม็ด ๆ สำหรับผัดหน้า  แป้งฝุ่น หมายถึง แป้งเป็นผงละเอียด ใช้ผัดหน้าหรือทาตัว  แป้งร่ำ หมายถึง แป้งที่ปรุงด้วยเครื่องหอม  แป้งสารภี หมายถึง แป้งที่เอาเกสรสารภีตำปนกับแป้งสำหรับทาตัว

          แม้ว่าแป้งทาตัวโดยเฉพาะแป้งฝุ่นจะช่วยให้รู้สึกสดชื่นสบายตัว แต่ก็ควรใช้อย่างระมัดระวัง  ไม่ใช้มากจนฝุ่นแป้งฟุ้งเข้าตา จมูก หรือปาก เพราะอาจกลายเป็นเหตุให้เกิดอาการแพ้ได้ในภายหลัง

          นอกจากนี้ยังมี แป้ง ในลักษณะอื่น ๆ อีก เช่น แป้งข้าวสาลี แป้งสาลี หมายถึงแป้งที่ได้จากการบดเมล็ดข้าวสาลี ใช้ทำขนมปัง เป็นต้น แป้งมี่ หรือ แป้งหมี่ ก็เรียก  แป้งข้าวหมาก หมายถึง แป้งที่เป็นเชื้อสำหรับทำข้าวหมาก  แป้งจี่ เป็นชื่อขนมอย่างหนึ่ง มักทำด้วยแป้งข้าวเหนียวดำ ผสมกับมะพร้าว เกลือ น้ำตาล แล้วทอดเป็นแผ่นเล็ก ๆ แบน ๆ ลงบนกระทะแบนที่ทาน้ำมันน้อย ๆ; แป้งขนมจีนที่ทำเป็นแผ่นแล้วเผาไฟ  แป้งเท้ายายม่อม หมายถึง แป้งที่ทำจากหัวของต้นเท้ายายม่อม  แป้งเปียก หมายถึง แป้งเจือเกลือเล็กน้อยตั้งไฟกวนให้ข้น ใช้เป็นอาหาร แป้งที่ตั้งไฟกวนให้ข้นเหนียว ใช้แทนกาว  แป้งมัน หมายถึง แป้งที่ทำจากมันสำปะหลัง แป้งสิงคโปร์ ก็เรียก  แป้งสด หมายถึง น้ำอบกับแป้งร่ำน้ำดอกไม้เทศใช้ชุบผ้าห่อใบตองสำหรับแจก; แป้งที่ทำขึ้นใช้ได้ทันที ไม่ต้องหมักหรือตากแห้ง เช่น ขนมจีนแป้งสด ขนมบัวลอยแป้งสด ตรงข้ามกับแป้งหมัก.

        กนกวรรณ  ทองตะโก