แม่

          หลายคนอาจให้นิยามของคำว่าแม่แตกต่างกันไป บ้างก็ว่า แม่คือผู้ให้ชีวิต แม่คือผู้ที่รักเราเสมอไม่ว่าเราจะเป็นอย่างไร  แม่คือผู้ที่เสียสละความสุขทุกอย่างเพื่อลูก  หรือแม้กระทั่ง แม่คือตู้เอทีเอ็ม 

          เมื่อค้นความหมายจากพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ พบว่ายังมีความหมายในลักษณะอื่นที่น่าสนใจอื่นเก็บไว้ด้วย เช่น แม่ที่หมายถึง คําที่ผู้ใหญ่เรียกผู้หญิงที่มีอายุน้อยกว่าด้วยความสนิทสนมหรือรักใคร่เป็นต้นว่า แม่นั่น แม่นี่

          แม่ หมายถึง คําใช้นําหน้านามเพศหญิง แปลว่า ผู้เป็นหัวหน้า เช่น แม่บ้าน

          แม่ หมายถึง ผู้หญิงที่กระทํากิจการหรืองานอย่างใดอย่างหนึ่ง เช่น ค้าขาย เรียกว่า แม่ค้า  ทําครัว เรียกว่า แม่ครัว

          แม่ที่ใช้เป็นคํายกย่องเทวดาผู้หญิงบางพวก เช่น แม่คงคา แม่ธรณี แม่โพสพ บางทีก็ใช้ว่า เจ้าแม่ เช่น เจ้าแม่กาลี

          แม่ที่ใช้เรียกสิ่งที่เป็นประธานของสิ่งต่าง ๆ ในพวกเดียวกัน เช่น แม่กระได แม่แคร่ แม่แบบ

          แม่ที่ใช้เรียกสัตว์ตัวเมียที่มีลูก เช่น แม่ม้า แม่วัว

          แม่ที่เป็นคำเรียกคนผู้เป็นหัวหน้าหรือเป็นนายโดยไม่จํากัดว่าเป็นชายหรือหญิง เช่น แม่ทัพ แม่กอง

          แม่ที่หมายถึงแม่นํ้า เช่น แม่ปิง แม่วัง

          นอกจากนี้ยังมีแม่ที่ใช้ประกอบในสำนวนไทยด้วย เช่น แม่กระชังหน้าใหญ่ หมายถึง ผู้ที่ชอบแสดงตัวออกหน้าเป็นหัวเรือใหญ่ มักพูดเข้าคู่กับ แม่หญิงแม่หญัง เป็น แม่หญิงแม่หญัง แม่กระชังหน้าใหญ่ แม่สายบัวแต่งตัวค้าง หมายถึง ผู้หญิงที่แต่งตัวคอยผู้มารับออกนอกบ้าน แต่เขาไม่มาตามนัด แม่สื่อแม่ชัก ไม่ได้เจ้าตัว เอาวัวพันหลัก หมายถึง หญิงที่ไปติดต่อระหว่างชายหญิง แต่ไม่สำเร็จในที่สุดก็ตกเป็นภรรยาของชายนั้นแทน.

กนกวรรณ  ทองตะโก