โสม (๒)
คำว่า โสม เป็นคำที่ยืมมาจากภาษาสันสกฤตว่า โสม (อ่านว่า โส-มะ) โสมเป็นชื่อพืชสมุนไพรชนิดหนึ่งซึ่งนำลำต้นไปคั้นเอาน้ำเพื่อทำเหล้าหมักที่เรียกว่า น้ำโสม นอกจากนี้ยังหมายถึงพระจันทร์ได้อีกด้วย โสมที่แปลว่าพระจันทร์มักปรากฏในวรรณคดี ในภาษาทั่วไปปรากฎเป็นชื่อเพลง เช่น เพลงโสมส่องแสง หรือเป็นชื่อบุคคล เช่น แสงโสม แปลว่า แสงจันทร์ โสมชา (อ่านว่า โสม-มะ -ชา) แปลว่า เกิดจากพระจันทร์
คำว่า โสม ที่แปลว่าพระจันทร์กับโสมที่เป็นชื่อพืชสมุนไพรมีความเชื่อมโยงกัน ตามคติอินเดียโบราณเชื่อว่า ต้นโสมจะมีคุณภาพที่สุดหากเก็บในคืนพระจันทร์เต็มดวง เหล้าหมักที่เรียกว่าน้ำโสมนั้น มีสีเหลืองทองอย่างสีของพระจันทร์ นอกจากนี้ชาวอินเดียยังเชื่อว่า พระจันทร์นั้นคือน้ำโสมที่ทวยเทพพากันดื่มกินทุกคืน ยกเว้นคืนวันเพ็ญ แต่เพราะทวยเทพดื่มน้ำโสมมากน้อยต่างกัน พระจันทร์จึงเว้าแหว่งไปไม่เท่ากัน แม้เทพทั้งหลายจะดื่มกินน้ำโสมคือพระจันทร์อย่างไร พระจันทร์ก็จะเต็มเสมอในคืนวันเพ็ญ
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๓ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.