ใช้คำไทยก็ได้ความ

          การบัญญัติศัพท์ภาษาไทยของราชบัณฑิตยสถานเพื่อใช้แทนภาษาต่างประเทศ มีหลักเกณฑ์ที่สำคัญ ๓ ประการดังนี้ วิธีคิดคำขึ้นใหม่ คือ ถ้าคำใดสามารถผูกคำขึ้นใหม่ได้ ก็พยายามใช้คำไทยก่อน วิธีต่อมาคือเมื่อหาคำไทยที่เหมาะสมและตรงกับความหมายของศัพท์ไม่ได้แล้ว ให้หาคำจากภาษาบาลีและสันสกฤตที่มีใช้อยู่แล้วในภาษาไทยมาผูกเป็นศัพท์ขึ้น และวิธีสุดท้ายถ้ายังหาคำที่เหมาะสมไม่ได้อีกจึงใช้วิธีทับศัพท์  แม้การทับศัพท์จะเป็นวิธีที่ใช้เป็นวิธีสุดท้ายของหลักการบัญญัติศัพท์ แต่ปัจจุบัน การทับศัพท์กลับเป็นสิ่งจำเป็นในชีวิตประจำวันของผู้ใช้ภาษาไทยทุกวงการ  คำต่างประเทศที่มีผู้ขอให้ราชบัณฑิตยสถานถอดทับศัพท์ให้ในแต่ละเดือนมีจำนวนมากกว่า ๖๐% ของคำถามทั้งหมด คำใดที่มีศัพท์บัญญัติภาษาไทยใช้แล้วหรือมีคำไทยใช้แทนได้  เจ้าหน้าที่จะพยายามแนะนำให้ใช้คำไทยแทนคำทับศัพท์ก่อน  คำต่างประเทศบางคำเป็นคำทั่ว ๆ ไปที่ใช้คำไทยแทนได้ แต่คนไทยก็นิยมใช้ทับศัพท์  ราชบัณฑิตยสถานได้รวบรวมคำเหล่านี้จำนวนหนึ่งจากสื่อวิทยุ โทรทัศน์ สิ่งพิมพ์ และที่พูดกันในชีวิตประจำวัน ไว้ในหนังสือ ศัพท์ต่างประเทศที่ใช้คำไทยแทนได้ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน  ตัวอย่างต่อไปนี้อาจทำให้ผู้ใช้เปลี่ยนใจมาใช้คำไทยแทนคำทับศัพท์ได้บ้าง

          “เพื่อน ๆ บอกให้สองคนที่ทะเลาะกัน ใจเย็น ๆ / สงบอารมณ์ แทน เพื่อน ๆ บอกให้สองคนที่ทะเลาะกัน คาล์มดาวน์ (calm down)”   “การเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภาครั้งนี้ มีผู้หญิงเป็นผู้แข่งขัน / ผู้สมัคร จำนวนมาก แทน   การเลือกตั้ง  สมาชิกวุฒิสภาครั้งนี้ มีผู้หญิงเป็นแคนดิเดต /(candidate) จำนวนมาก”   “พนักงานขายคนนี้ฝึกหัด / ฝึกอบรม มาดีมาก แทน พนักงานขายคนนี้ เทรน (train) มาดีมาก”  “คุณชุลีฝึกผู้เข้าประกวดนางงามมามากแล้ว แทน คุณชุลีเทรน(train)ผู้เข้าประกวดนางงามมามากแล้ว”   “เขานิยมจ้างดารามาเป็นพิธีกรในการเปิดตัวสินค้า แทน เขานิยมจ้างดารามาเป็นเอ็มซีในการเปิดตัวสินค้า”

 แสงจันทร์  แสนสุภา