Elvis กับ Beatles (๑)

อย่าเพิ่งแปลกใจว่า อ่านถูกคอลัมน์หรือเปล่า นี่เป็นเรื่องของภาษาไทยจริงๆ

มีแฟน Beatles ที่ตามอ่านทั้งคอลัมน์ “มองไทยใหม่” ในมติชนสุดสัปดาห์ และคอลัมน์เกี่ยวกับ Elvis ใน HI-FI STEREO ส่งอีเมลถามมาว่า ชื่อ Beatles ควรจะเขียนเป็นภาษาไทยว่าอย่างไร

หลังจากที่ตกลงตัดรูปวรรณยุกต์ออกไปแล้ว ก็ยังถกเถียงกันอยู่ว่า ควรจะเขียนว่า “บีเทิลส์” หรือ “บีตเทิลส์” ดี

ฝ่ายที่บอกว่าน่าจะเขียน “บีเทิลส์” ถือตามหลักของราชบัณฑิตยสถานอย่างเคร่งครัด ตามที่ปรากฏในข้อ ๗ ซึ่งมีรายละเอียด ดังนี้

๗. คำที่ตัวสะกดของพยางค์หน้าออกเสียงเป็นพยัญชนะต้นของพยางค์ต่อไปด้วย ให้ถือหลักเกญฑ์ดังนี้

๗.๑ ถ้าสระของพยางค์หน้าเป็นเสียงสระอะ ซึ่งเมื่อทับศัพท์ต้องใช้รูปไม้หันอากาศ ให้ซ้อนพยัญชนะตัวสะกดของพยางค์หน้าเข้าอีกตัวหนึ่งเพื่อเป็นพยัญชนะต้นของพยางค์ต่อไป เช่น

couple = คัปเปิล

double = ดับเบิล

๗.๒ ถ้าสระของพยางค์หน้าเป็นสระอื่นที่ไม่ใช่สระอา ให้ทับศัพท์ตามรูปพยัญชนะภาษาอังกฤษโดยไม่ต้องซ้อนพยัญชนะ เช่น

California = แคลิฟอร์เนีย

General =เจเนอรัล

๗.๓ ถ้าเป็นคำที่เกิดจากการเติมปัจจัย เช่น er -ing -ic -y และการทับศัพท์ตามรูปพยัญชนะภาษาอังกฤษ ดังข้อ ๗.๒ อาจจะทำให้ออกเสียงผิดไปจากภาษาเดิมมาก ให้ช้อนพยัญชนะตัวสะกดของพยางค์ต้นอีกตัวหนึ่ง เพื่อให้เห็นเค้าคำเดิม เช่น

sweater = สเวตเตอร์

booking = บุกกิง

Snoopy = สนูปปี

(หลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาอังกฤษ ฯลฯ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พิมพ์ครั้งที่ 1 พ.ศ.๒๕๓๕ หน้า ๕ หรือจะเปิดดูได้ที่ legacy.orst.go.th)

ชื่อ Beatles ไม่เกี่ยวกับข้อ ๗.๑ เพราะพยางค์หน้าไม่ใช่เสียงสระอะและไม่เกี่ยวกับข้อ ๗.๓ เพราะ les ไม่ใช่ปัจจัย เพราะฉะนั้น ต้องทำตามข้อ 7.2 ไม่ต้องช้อนพยัญชนะ จึงกลายเป็น “บีเทิลส์”

แล้วที่เขียนว่า “บีตเทิลส์” นั้นเล่ามีเหตุผลอย่างไร

ยังจำได้ไหมว่า เคยกล่าวถึงเรื่อง “การเรียกชื่อเฉพาะ” ซึ่งมีอยู่ 3 วิธีคือ เราเรียกว่าอย่างไร คนอื่นเรียกว่าอย่างไร และเจ้าของชื่อเรียกว่าอย่างไร

เนื่องจากชื่อนี้เป็นภาษาอังกฤษอยู่แล้ว จึงเหลือเพียงสองวิธีคือ เราเรียกว่าอย่างไร กับ เจ้าของชื่อเรียกว่าอย่างไร

ถ้าถามเจ้าของชื่อ ก็คงใช้ไม่ได้ทั้ง “บีเทิลส์” และ “บีตเทิลส์” เพราะชื่อนี้ออกเสียงว่า “bitlz” โดยเน้นที่พยางค์หน้า ส่วนพยางค์หลังอุบอิบอยู่ในลำคอแล้วมีเสียง z ลอดออกมาหน่อยหนึ่ง จึงฟังดูคล้ายกับมีพยางค์เดียวเท่านั้น

เมื่อออกเสียงตามเจ้าของชื่อไม่ได้ คนไทยก็ออกเสียงตามลิ้นไทย ซึ่งเติมตัวสะกดให้อย่างชัดเจน พยางค์แรกจึงกลายเป็น “บีต” ส่วนพยางค์หลังที่ฝรั่งอุบอิบอยู่ในคอ เราก็เติมเสียงให้ชัดเจนไปว่า “เทิลส์” แล้วใช้เครื่องหมายทัณฑฆาตกำกับ ส เสือ เอาไว้ เพราะออกเสียงไม่ได้

จำได้ว่าในสมัยแรก เราเรียก Beatles ว่า “สี่เต่าทอง” เพราะไปเทียบคำว่า “beatle” กับ “beetle” ซึ่งแปลว่า “แมลงปีกแข็งชนิดหนึ่ง” แล้วเจ้า “แมลงปีกแข็ง” ที่ว่านั้นทำไมจึงกลายเป็น “เต่าทอง” ไปก็ไม่ทราบได้ ข่าวบางกระแสก็ว่า ตอนนั้นคนตั้งชื่อเข้าใจผิดคิดว่าเป็นคำเดียวกันด้วยซ้ำ เท็จจริงอย่างไรขอให้แฟนๆ “สี่เต่าทอง” ไปค้นคว้ากันมาเอง

แฟนเอลวิสรู้ได้แค่นี้ก็ถือว่ามากพอแล้วจ้ะ

ผู้เขียน รศ. ดร.นิตยา กาญจนะวรรณ ภาคีสมาชิก สำนักศิลปกรรม ราชบัณฑิตยสถาน