Leonardo da Vinci

          THE DAVINCI CODE  ภาพยนตร์โด่งดังเมื่อประมาณปีที่แล้วทำให้ชื่อของ Leonardo da Vinci  จิตรกรเอกชาวอิตาลี เป็นที่รู้จักของคนนอกวงการมากขึ้น ภาพยนตร์เรื่องนี้มีเนื้อหาส่วนใหญ่เกี่ยวพันกับเลโอนาร์โด ดา วินชี ไม่ว่าจะเป็นภาพเหตุการณ์บางตอนหรือภาพจิตรกรรมที่เป็นผลงานของเขา เช่น เหตุการณ์ที่สื่อถึงภาพ Vitruvian Man หรือภาพ The Last Supper    ที่เป็นหัวใจของเรื่อง  Leonardo da Vinci (ค.ศ. ๑๔๕๒ – ๑๕๑๙) หรือถอดทับศัพท์ตามหลักเกณฑ์ของราชบัณฑิตยสถานว่า     เลโอนาร์โด ดา วินชี เป็นทั้งจิตรกร ประติมากร สถาปนิก วิศวกร และนักวิทยาศาสตร์ แต่ชื่อเสียงของเขาน่าจะมาจากผลงานจิตรกรรมเป็นส่วนใหญ่ โดยเฉพาะจากภาพ Mona Lisa ที่รู้จักกันดีทั่วโลก

          พจนานุกรมศัพท์ศิลปะ อังกฤษ-ไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถานให้รายละเอียดของภาพ Vitruvian Man ไว้ในศัพท์ Canon of Proportion ซึ่งบัญญัติศัพท์ว่า บัญญัติส่วนสัด บัญญัติส่วนสัดคือการกำหนดแบบแผนส่วนสัดต่าง ๆ ของคนและสัตว์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งส่วนสัดของคนเพื่อเป็นประโยชน์ในการเขียนภาพ ปั้น หรือแกะสลัก   เลโอนาร์โด ดา วินชี ได้นำบัญญัติส่วนสัดคนของวิทรูเวียส (Vitruvius) สถาปนิกและวิศวกรชาวโรมัน มาสร้างเป็นภาพแสดงส่วนสัดคนในสี่เหลี่ยมจัตุรัสและวงกลม ประมาณ ค.ศ. ๑๔๙๐ เรียกว่า Vitruvian  Man  นอกจากนั้น ยังมีศัพท์ที่น่าสนใจเกี่ยวกับเทคนิคการเขียนภาพซึ่งเลโอนาร์โด ดา วินชี ได้ชื่อว่าเป็นผู้เชี่ยวชาญอย่างยิ่ง นั่นคือ คำว่า sfumato และ chiaroscuro เทคนิคดังกล่าวใช้ในงานจิตรกรรมเด่น ๆ ของเลโอนาร์โด ซึ่งรวมไปถึง Mona Lisa และ The Last Supper     sfumato บัญญัติศัพท์ว่า ภาพสีม่านหมอก หมายถึงภาพสีน้ำมันซึ่งระบาย เน้นให้เห็นบรรยากาศใกล้ไกลคล้ายกับมีหมอกปกคลุมอยู่ โดยจะเห็นสิ่งต่าง ๆ ได้ชัดเจนเมื่ออยู่ใกล้ แต่เมื่ออยู่ไกลจะเห็นจางหายไปในหมอกนั้น การระบายสีต้องทำให้ดูนุ่มนวลเพื่อให้เกิดบรรยากาศดังกล่าว และ chiaroscuro บัญญัติศัพท์ว่า  ค่าต่างแสง หมายถึงกลวิธีการสร้างความขัดแย้งกันระหว่างพื้นที่สว่างกับพื้นที่มืดเพื่อให้เกิดผลเป็นการลวงตา ให้ดูใกล้ไกลและลึกตื้น อีกทั้งยังสามารถเร้าอารมณ์ความรู้สึกของผู้ชมได้ด้วยคุณค่าแห่งความอ่อนแก่ของแสงและเงานั้น

        แสงจันทร์  แสนสุภา